a r t y k u ł y : :

Walka o X
Julie Butle "The West Australian" Perth, (opracował: Krzysztof Sobczyński)

W Perth mieszka pierwsza w Australii, a prawdopodobnie także na świecie, osoba, w której dokumentach znajduje się potwierdzenie, że nie każdy musi być mężczyzną lub kobietą. Alex MacFarlane (48 lat) jest osobą interseksualną i chciała, aby ten fakt znalazł potwierdzenie w jej paszporcie.

Kobiety mają kariotyp (zespół chromosomów) 46XX, a mężczyźni - 46 XY. Alex ma kariotyp 47XXY, czyli jest dotknięta jedną z form hermafrodytyzmu, z którą rodzi się jedno na 1500 do 2000 dzieci.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Handlu początkowo opierało się jej żądaniom, utrzymując, że jego system komputerowy nie dopuszcza innych liter niż F lub M (F=kobieta, M=mężczyzna) w polu "płeć" w paszporcie. Alex uważała, że wybierając M lub F, tak czy inaczej skłamie. "Oszustwo pozostaje oszustwem, niezależnie od ułomności systemów ministerstwa" - mówi Alex.

Pod koniec zeszłego roku, po wielomiesięcznej korespondencji z Alex i interwencji dziennikarzy The West Australian, ministerstwo zajęło się sprawą ponownie i postanowiło tak zmodyfikować swój system wydawania paszportów, aby dopuszczał literę X w polu "płeć". X oznacza płeć nieokreśloną lub interseksualizm i jest jedyną inną kategorią płci, jaką dopuszczają wytyczne Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego określające format paszportów odczytywanych komputerowo.

Rzeczniczka powiedziała gazecie The West Australian, że po rozpatrzeniu sprawy ministerstwo postanowiło wyjść naprzeciw ludziom, w których świadectwach urodzenia płeć została zapisana jako nieokreślona. Alex dostała już paszport z literą X w polu "płeć". Po przeprowadzeniu sondy wśród osób interseksualnych w innych krajach Alex jest zdania, że wyznaczyła precedens na skalę światową.

"To wielki sukces" - uważa Alex. "Przez ponad 30 lat żyłam w kłamstwie. Teraz mogę stać się pełnoprawnym członkiem społeczeństwa". Alex twierdzi także, że jest pierwszym obywatelem Australii, w której świadectwie urodzenia została zapisana płeć inna niż żeńska lub męska. W świadectwie Alex jest napisane "nieokreślona - tzw. interseksualizm". Świadectwo to zostało wydane w jej rodzinnym stanie Victoria, który - w odróżnieniu od Zachodniej Australii - zmienił przepisy i dopuszcza tę kategorię.

Alex wie, że dokonała wyłomu w biurokratycznej dyskryminacji, lecz nie uważa tego za coś szczególnego. "Nie mogąc znaleźć dla siebie żadnej niszy, musiałam sama ją sobie zrobić" - mówi Alex. "Nie chcę zmieniać świata, tylko sposób myślenia niektórych ludzi. Osoby interseksualne nie powinny łamać prawa i udawać mężczyzn lub kobiety, aby móc głosować, wziąć ślub, otrzymać prawo jazdy lub kupić mieszkanie".

Nie każda osoba z kariotypem 47XXY identyfikuje się jako interseksualna. Na ogół uważają się za mężczyzn lub kobiety, a wiele z nich, jak Alex, przeszło po urodzeniu operację dostosowującą wygląd ich narządów płciowych do wybranej płci.

ŠWest Australian Newspaper 2003

/uwaga Mileny: w języku polskim trudno używać rodzaju nieokreślonego, stąd dla wypowiedzi Alex przyjęto rodzajniki żeńskie/